Bật tắt đèn 12V bằng remote hồng ngoại, tự học nút trên điều khiển cũ
Dùng bất kỳ điều khiển hồng ngoại nào còn pin (remote tivi, quạt, máy lạnh cũ) để bật tắt đèn hay quạt 12V qua rơ-le có opto. Bấm nút học rồi bấm nút trên remote là mạch nhớ luôn mã đó vào bộ nhớ, mất điện không quên. Đèn báo cho biết đang bật hay tắt.
✅ Đã kiểm thử
Xem chi tiết 18 phép đo
Đèn đang bật (rơ-le đóng) và vừa nhận lệnh từ remote
- D1: dòng 8.2mA (cho phép 20.0mA).
- Chân D7 cấp 3.7mA (an toàn ≤ 20.0mA).
- Chân D9 cấp 8.2mA (an toàn ≤ 20.0mA).
- Tổng dòng đỉnh từ USB 118.0mA (đủ với cục sạc 5V 1A).
- Mức kích rơ-le (jumper ở H, cần ≥ 2V): 4.91V ✓
- Dòng chân D7 kích rơ-le: 3.7mA ✓
- Dòng LED báo trạng thái: 8.2mA ✓
- Chân mắt thu kéo xuống thấp khi có chùm 38kHz: 0.00V ✓
- Tổng dòng từ cổng USB (rơ-le hút khoảng 75mA): 118.0mA ✓
Đèn tắt, mạch đang chờ lệnh
- Tổng dòng đỉnh từ USB 106.1mA (đủ với cục sạc 5V 1A).
- Rơ-le phải nhả: 0.00V ✓
- LED báo phải tắt: 0.0mA ✓
- Mắt thu nghỉ ở mức cao: 5.00V ✓
Đang bấm nút học lệnh
- D1: dòng 8.2mA (cho phép 20.0mA).
- Chân D9 cấp 8.2mA (an toàn ≤ 20.0mA).
- Tổng dòng đỉnh từ USB 114.3mA (đủ với cục sạc 5V 1A).
- Áp chân nút khi nhấn: 0.00V ✓
- LED nháy báo đang chờ học: 8.2mA ✓
Nguyên lý hoạt động
Mắt thu VS1838B đã gồm sẵn mạch lọc 38kHz và khuếch đại: lúc không có tín hiệu chân OUT nghỉ ở mức cao, khi remote chiếu tới nó kéo chân này xuống thấp theo đúng nhịp mã lệnh. Thư viện IRremote trên Nano đo độ dài các nhịp đó rồi dịch ra mã NEC 32 bit (hoặc Sony, RC5…). Mạch so mã vừa nhận với mã đã lưu trong EEPROM: trùng thì đảo trạng thái rơ-le. Bấm nút ở D3 là vào chế độ học trong 10 giây — mã của nút remote bấm tiếp theo sẽ được ghi vào EEPROM nên mất điện vẫn nhớ. Chân D7 kích module rơ-le qua opto (jumper chọn mức cao), dòng kích chỉ vài miliampe nên chân Nano không bị quá tải, còn cuộn hút 75mA do nguồn 5V gánh. LED xanh ở D9 sáng khi đèn đang bật và nháy khi đang chờ học lệnh.
Sơ đồ đấu dây
Mỗi màu là một dây. Chấm tròn là điểm hàn. Chạm vào tên dây trong bảng để làm nổi bật.
Đây là mô phỏng một chiều (DC) ở trạng thái tĩnh: dùng để kiểm tra mức áp, dòng và công suất. Hiệu ứng nhấp nháy, PWM hay giao tiếp số do code quyết định nên không chạy ở đây.
| # | Dây | Nối các điểm | Áp mô phỏng |
|---|---|---|---|
| 1 | đỏ 5V | U1 5V ⟷ U2 VCC · chân 3 VCC ⟷ K1 VCC | — |
| 2 | đen GND | U1 GND ⟷ U2 GND · chân 2 GND ⟷ K1 GND ⟷ D1 K · chân ngắn (−) ⟷ SW1 2 | — |
| 3 | vàng IR_OUT | U2 OUT · chân 1 OUT ⟷ U1 D2 | — |
| 4 | xanh lá RELAY_IN | U1 D7 ⟷ K1 IN | — |
| 5 | xanh dương LED_DRV | U1 D9 ⟷ R1 1 | — |
| 6 | tím LED_A | R1 2 ⟷ D1 A · chân dài (+) | — |
| 7 | xanh ngọc BTN | SW1 1 ⟷ U1 D3 | — |
Danh sách linh kiện
| Ký hiệu | Linh kiện | Giá tham khảo | |
|---|---|---|---|
| U1 | Arduino Nano (chip nạp CH340) | 75.000đ | Tìm mua |
| U2 | Mắt thu hồng ngoại VS1838B 38kHz | 4.000đ | Tìm mua |
| K1 | Module rơ-le 1 kênh 5V có opto (jumper chọn kích mức cao) | 25.000đ | Tìm mua |
| D1 | LED xanh lá 5mm (green) | 300đ | Tìm mua |
| R1 | Điện trở 330Ω 1/4W (cam-cam-nâu) | 200đ | Tìm mua |
| SW1 | Nút nhấn 4 chân 6×6mm | 1.500đ | Tìm mua |
| Tổng (chưa gồm board hàn, dây, thiếc) | 106.000đ |
Các bước làm
Code nạp cho mạch
Cài thư viện: IRremote (Arduino IDE → Library Manager). Chọn board Arduino Nano.
/*
Mạch Gọn — Bật tắt đèn 12V bằng remote hồng ngoại (Arduino Nano + VS1838B + rơ-le)
Thư viện: IRremote (bản 4.x)
Chân : D2 <- OUT mắt thu ; D7 -> IN module rơ-le ; D9 -> 330Ω -> LED xanh
D3 nút học lệnh, nối GND (INPUT_PULLUP)
*/
#include <Arduino.h>
#include <EEPROM.h>
#define DECODE_NEC
#define DECODE_SONY
#define DECODE_RC5
#define NO_LED_FEEDBACK_CODE
#include <IRremote.hpp>
// ---------- Cấu hình ----------
const uint8_t PIN_IR = 2, PIN_NUT = 3, PIN_RELAY = 7, PIN_LED = 9;
const bool KICH_MUC_CAO = true; // đổi thành false nếu module rơ-le kích mức thấp
const uint32_t THOI_GIAN_HOC_MS = 10000;
const uint32_t CHONG_DOI_MS = 400; // bỏ qua lệnh trùng trong khoảng này
const uint16_t EE_MAGIC_ADDR = 0, EE_MA_ADDR = 2;
const uint16_t EE_MAGIC = 0x4D47; // "MG"
uint32_t maDaHoc = 0;
bool dangBat = false, dangHoc = false, nutDangNhan = false;
uint32_t mocHetHan = 0, mocLenhTruoc = 0, mocNhayLed = 0;
void datRelay(bool bat) {
dangBat = bat;
digitalWrite(PIN_RELAY, (bat == KICH_MUC_CAO) ? HIGH : LOW);
digitalWrite(PIN_LED, bat ? HIGH : LOW);
Serial.print(F("Den: ")); Serial.println(bat ? F("BAT") : F("TAT"));
}
void luuMa(uint32_t ma) {
uint16_t magic = EE_MAGIC;
EEPROM.put(EE_MAGIC_ADDR, magic);
EEPROM.put(EE_MA_ADDR, ma);
maDaHoc = ma;
Serial.print(F("Da nho ma: 0x")); Serial.println(ma, HEX);
}
void docMa() {
uint16_t magic = 0;
EEPROM.get(EE_MAGIC_ADDR, magic);
if (magic == EE_MAGIC) EEPROM.get(EE_MA_ADDR, maDaHoc);
else maDaHoc = 0;
}
void nhayLed(uint8_t lan) {
for (uint8_t i = 0; i < lan; i++) {
digitalWrite(PIN_LED, HIGH); delay(120);
digitalWrite(PIN_LED, LOW); delay(120);
}
digitalWrite(PIN_LED, dangBat ? HIGH : LOW);
}
void setup() {
pinMode(PIN_RELAY, OUTPUT);
pinMode(PIN_LED, OUTPUT);
pinMode(PIN_NUT, INPUT_PULLUP);
Serial.begin(115200);
datRelay(false); // luôn khởi động ở trạng thái tắt
docMa();
IrReceiver.begin(PIN_IR, DISABLE_LED_FEEDBACK);
Serial.println(F("Mach Gon - dieu khien den bang remote"));
if (maDaHoc) { Serial.print(F("Ma da luu: 0x")); Serial.println(maDaHoc, HEX); }
else Serial.println(F("Chua hoc ma nao - bam nut tren board roi bam remote"));
nhayLed(3);
}
void loop() {
uint32_t bayGio = millis();
// 1. Nút học lệnh
bool dangNhan = (digitalRead(PIN_NUT) == LOW);
if (dangNhan && !nutDangNhan) {
nutDangNhan = true;
dangHoc = true;
mocHetHan = bayGio + THOI_GIAN_HOC_MS;
Serial.println(F("Che do hoc: chia remote vao mat thu va bam nut muon dung"));
}
if (!dangNhan) nutDangNhan = false;
if (dangHoc) {
if ((int32_t)(bayGio - mocHetHan) >= 0) {
dangHoc = false;
Serial.println(F("Het thoi gian hoc"));
digitalWrite(PIN_LED, dangBat ? HIGH : LOW);
} else if (bayGio - mocNhayLed >= 150) { // nháy báo đang chờ
mocNhayLed = bayGio;
digitalWrite(PIN_LED, !digitalRead(PIN_LED));
}
}
// 2. Nhận lệnh hồng ngoại
if (IrReceiver.decode()) {
uint32_t ma = IrReceiver.decodedIRData.decodedRawData;
bool laMaLap = (IrReceiver.decodedIRData.flags & IRDATA_FLAGS_IS_REPEAT) != 0;
if (ma != 0 && !laMaLap) {
Serial.print(F("Nhan ma: 0x")); Serial.println(ma, HEX);
if (dangHoc) {
dangHoc = false;
luuMa(ma);
digitalWrite(PIN_LED, HIGH); delay(1000);
digitalWrite(PIN_LED, dangBat ? HIGH : LOW);
} else if (maDaHoc != 0 && ma == maDaHoc && bayGio - mocLenhTruoc > CHONG_DOI_MS) {
mocLenhTruoc = bayGio;
datRelay(!dangBat);
}
}
IrReceiver.resume();
}
}
🔌 Cắm thử trên breadboard
Cắm nháp trên board cắm trước cho chắc, chạy đúng rồi hãy làm mạch in. Sơ đồ này do máy tự xếp từ chính netlist ở trên và đã đối chiếu lại: hai chân cùng một cột (cùng nửa board) là thông nhau, không có net nào bị chập.
- Mỗi cột 5 lỗ trong cùng một nửa board thông nhau; hai nửa cách nhau bởi rãnh giữa.
- Hai đường kẻ dọc mép board là đường nguồn: hàng + (vạch đỏ) và hàng − (vạch xanh). Nhớ bắc dây nối đường nguồn trên với đường nguồn dưới nếu dùng cả hai nửa.
- Màu dây trên hình trùng với màu trong bảng nối dây ở mục Sơ đồ, cắm theo màu cho dễ dò.
🧲 Mạch in để ủi (PCB 1 mặt)
Bản mạch in một mặt đồng, tự xếp linh kiện và tự đi dây, đã kiểm quy tắc khoảng cách và đối chiếu đúng 100% với sơ đồ nguyên lý ở trên. In tỉ lệ 1:1 rồi ủi lên tấm đồng.
Hướng dẫn ủi – ăn mòn – khoan – hàn (đầy đủ)
Hướng dẫn làm mạch in bằng phương pháp ủi
Mạch: Bật tắt đèn 12V bằng remote hồng ngoại, tự học nút trên điều khiển cũ
Kích thước board: 61,0×48,3 mm · 44 lỗ khoan (mũi 0,8, 0,9 và 1 mm) · 15 đoạn mạch, tổng 361,2 mm · 0 cầu nhảy.
Quy tắc đã kiểm: đường mạch rộng 0,8mm (nguồn và GND 1mm), khe cách tối thiểu 0,5mm. Mạch in đã được máy đối chiếu đúng 100% với sơ đồ nguyên lý.
1. In đúng tỉ lệ 1:1
- In trang "MẶT ĐỒNG" bằng máy in LASER, đặt tỉ lệ 100%, KHÔNG chọn "Fit to page" hay "Scale to fit".
- Dùng thước trên bản in đo lại đoạn 100mm: phải đúng 100mm mới dùng được.
- In trên giấy in ảnh bóng, giấy decal bóc, hoặc giấy tạp chí láng. Mực càng dày càng tốt.
- Trang "MẶT ĐỒNG" đã được LẬT GƯƠNG sẵn: úp mặt có mực vào tấm đồng là đúng chiều.
2. Chuẩn bị tấm đồng
- Cắt phíp đồng (board đồng một mặt) lớn hơn kích thước mạch mỗi bề khoảng 5mm.
- Chà mặt đồng bằng giấy nhám mịn (P800–P1200) rồi rửa sạch, lau khô. Mặt đồng phải sáng, không vết dầu mỡ, không chạm tay vào.
3. Ủi mực sang đồng
- Úp mặt có mực vào tấm đồng, dùng băng keo giấy dán cố định một cạnh.
- Bàn ủi để mức nóng nhất (cotton/linen), KHÔNG dùng chế độ phun hơi nước.
- Ủi đè mạnh và đều 3–5 phút, tập trung từng vùng nhỏ, chú ý các góc và mép.
- Để nguội hẳn rồi ngâm cả tấm vào nước ấm 5–10 phút, bóc giấy thật nhẹ. Giấy decal thì bóc khi còn ấm.
- Soi kỹ: chỗ nào mực bị thiếu hoặc đứt đường thì tô lại bằng bút lông dầu (bút CD) rồi để khô.
4. Ăn mòn (etching)
- Pha dung dịch sắt(III) clorua FeCl3 theo hướng dẫn trên bao bì, hoặc dung dịch oxy già + muối ăn + a-xít; dùng hộp nhựa, KHÔNG dùng đồ kim loại.
- Nhiệt độ dung dịch khoảng 40–50°C thì ăn nhanh hơn. Lắc nhẹ hộp cho đều, thường 10–25 phút là xong.
- An toàn: đeo găng tay cao su và kính bảo hộ, làm ở nơi thoáng. Dung dịch ăn mòn làm hỏng quần áo, bồn rửa và gây bỏng rát da.
- Xong thì rửa board bằng nước sạch, lau khô, dùng xăng thơm hoặc axeton lau sạch lớp mực.
- Dung dịch đã dùng KHÔNG đổ xuống bồn rửa hay cống; đựng vào can kín và bỏ đúng nơi thu gom chất thải.
5. Khoan lỗ
- Đối chiếu trang "BẢN VẼ LỖ KHOAN" để biết lỗ nào dùng mũi nào.
- Dùng mũi khoan 0,8mm, 0,9mm và 1mm, khoan từ MẶT ĐỒNG vào để mũi tự định tâm giữa pad.
- Khoan tốc độ cao, đẩy nhẹ; mũi nhỏ rất dễ gãy. Khoan xong chà nhẹ bavia hai mặt.
6. Hàn linh kiện
- Linh kiện cắm ở MẶT KHÔNG CÓ ĐỒNG, hàn ở mặt đồng. Theo trang "MẶT LINH KIỆN" để đặt đúng vị trí và đúng chiều.
- Hàn linh kiện thấp trước (điện trở, đi-ốt), cao sau (tụ, hàng chân, board vi điều khiển).
- Chú ý chiều: LED chân dài là (+); đi-ốt có vạch trắng là K; tụ hoá có vạch là (−); transistor theo mặt chữ như nét vẽ đỏ.
- Trước khi cấp điện: đo thông mạch giữa chân nguồn và GND — KHÔNG được kêu (không được chập).
Lưu ý với board vi điều khiển
- Board nhái có thể khác thứ tự chân. Đối chiếu tên chân in cạnh từng lỗ trên trang "MẶT LINH KIỆN" với chữ in trên board thật TRƯỚC KHI ăn mòn. Nếu khác, đừng hàn mà báo lại để sửa bản vẽ.
Bản vẽ lỗ khoan
Đo kiểm bằng đồng hồ vạn năng
| Giữa VCC và GND của mắt thu | 4,7 – 5,1V |
| Giữa OUT của mắt thu và GND lúc không bấm remote | khoảng 5V |
| Giữa OUT và GND lúc bấm giữ nút remote | số nhảy xuống khoảng 4,2 – 4,8V (đang nháy rất nhanh) |
| Giữa D7 và GND khi đèn đang bật | khoảng 5V, nghe tiếng rơ-le kêu tách |
| Serial Monitor 115200 khi bấm remote | Dòng "Nhan ma: 0x…" |
Sửa lỗi thường gặp
Bấm remote không ăn
Xem Serial Monitor: nếu không có dòng "Nhan ma" thì mắt thu sai chân (OUT – GND – VCC rất dễ cắm ngược) hoặc remote hết pin. Thử soi camera điện thoại vào đầu remote: bấm phím phải thấy đèn tím nháy.
Mã nhận được mỗi lần một khác
Giữ phím quá lâu khiến remote gửi mã lặp (0xFFFFFFFF). Bấm dứt khoát rồi thả. Code đã bỏ qua mã lặp nhưng remote rẻ tiền vẫn có thể nhiễu.
Rơ-le kêu tách liên tục
Nguồn USB yếu: cuộn hút 75mA làm sụt áp, Nano khởi động lại. Dùng cục sạc 5V ≥1A thay vì cổng USB máy tính.
Rơ-le đóng ngay khi vừa cấp điện
Module của bạn là loại kích mức thấp. Đặt lại jumper về H, hoặc sửa KICH_MUC_CAO = false trong code.
Tầm xa chỉ khoảng 1m
Mắt thu bị đèn LED chiếu thẳng hoặc nằm sau nhựa đục. Hướng mắt thu ra ngoài, tránh ánh nắng và đèn huỳnh quang chiếu trực tiếp.
⚠️ An toàn
- Hướng dẫn này chỉ dành cho thiết bị điện một chiều 12–24V (đèn LED 12V, quạt 12V, bơm 12V…).
- Nếu muốn bật tắt thiết bị 220V: phần đấu nối 220V bắt buộc nhờ thợ điện có chuyên môn thực hiện, có hộp nhựa cách điện và cầu chì/aptomat; hoặc dùng ổ cắm thông minh có chứng nhận an toàn. Không tự đấu điện lưới.
- Phía Nano chỉ có 5V, an toàn khi chạm tay.
- Không dùng mạch này cho thiết bị sưởi, bếp điện hay thiết bị phải canh chừng khi hoạt động.